Cửa hàng tiện lợi và Gen Z: Xu hướng tiêu dùng mới định hình thị trường FMCG Việt Nam

Chào các anh chị Nhà phân phối, chủ cửa hàng tạp hóa, siêu thị mini và điểm bán lẻ truyền thống (GT) trên toàn quốc!

Chuyện gì đang xảy ra?

Thị trường bán lẻ Việt Nam đang chứng kiến sự thay đổi mạnh mẽ trong hành vi tiêu dùng, đặc biệt là nhóm khách hàng Gen Z. Khảo sát gần đây cho thấy, Gen Z ngày càng ưa chuộng các mô hình cửa hàng tiện lợi (CLV) nhờ sự tiện dụng, không gian mua sắm hiện đại và khả năng đáp ứng nhanh chóng các nhu cầu tức thời. Các chuỗi CLV lớn như Circle K, FamilyMart, GS25 không chỉ tập trung vào việc mở rộng điểm chạm mà còn liên tục đổi mới danh mục sản phẩm, tích hợp các dịch vụ số và tạo ra những trải nghiệm mua sắm độc đáo, thu hút giới trẻ. Sự gia tăng đáng kể về số lượng cửa hàng tiện lợi tại các khu vực đô thị và lân cận, cùng với chiến lược tập trung vào các mặt hàng “ăn liền”, đồ uống giải khát, và các sản phẩm theo trend trên mạng xã hội, đang tạo nên một sức hút khó cưỡng đối với thế hệ tiêu dùng mới này.

Theo báo cáo mới nhất, tốc độ tăng trưởng của ngành hàng tiện lợi tại các thành phố lớn đã vượt trội so với các kênh bán lẻ truyền thống, với mức tăng trưởng doanh thu trung bình khoảng 15-20% trong năm nay. Đáng chú ý, các sản phẩm dành riêng cho Gen Z, bao gồm đồ ăn vặt sáng tạo, thức uống năng lượng mới lạ, và các vật dụng cá nhân theo xu hướng, đang chiếm tỷ trọng ngày càng cao trong giỏ hàng của họ khi ghé thăm các cửa hàng tiện lợi.

Vì sao điều này quan trọng?

Sự trỗi dậy của Gen Z và mô hình cửa hàng tiện lợi mang đến những tác động sâu sắc đến toàn bộ hệ sinh thái FMCG. Đối với các nhà phân phối, đây là tín hiệu cho thấy cần phải đa dạng hóa danh mục sản phẩm và kênh phân phối. Các thương hiệu lớn có thể gặp thách thức trong việc tiếp cận nhóm khách hàng này nếu sản phẩm và chiến lược marketing không bắt kịp xu hướng. Ngược lại, các thương hiệu nhỏ, nhanh nhạy với các trào lưu mới và có khả năng tạo ra những sản phẩm độc đáo, có thể tìm thấy cơ hội bứt phá. Người tiêu dùng, đặc biệt là Gen Z, được hưởng lợi từ sự đa dạng, tiện lợi và những trải nghiệm mua sắm cá nhân hóa hơn. Tuy nhiên, các điểm bán lẻ truyền thống (GT) như tạp hóa, siêu thị mini có thể đối mặt với áp lực cạnh tranh ngày càng gay gắt nếu không có những điều chỉnh phù hợp để giữ chân khách hàng.

Ảnh hưởng đến kênh GT/MT như thế nào?

Kênh Bán lẻ Hiện đại (MT) với các chuỗi cửa hàng tiện lợi đang hưởng lợi lớn từ xu hướng này. Họ có lợi thế về mặt bằng, nguồn vốn đầu tư vào trải nghiệm khách hàng và khả năng tiếp cận nhanh chóng các sản phẩm mới, độc đáo. Các thương hiệu FMCG lớn đang có xu hướng ưu tiên phân bổ ngân sách marketing và chiết khấu cho kênh MT để tối đa hóa doanh số từ nhóm khách hàng trẻ tuổi này. Điều này có thể tạo ra áp lực cạnh tranh về giá và sự chú ý của người tiêu dùng đối với kênh Bán lẻ Truyền thống (GT).

Các cửa hàng tạp hóa và siêu thị mini truyền thống cần nhìn nhận rõ ràng rằng, nhóm khách hàng Gen Z có những kỳ vọng khác biệt. Họ tìm kiếm sự tiện lợi, tốc độ, và các sản phẩm "trendy". Nếu các điểm bán GT không thể đáp ứng những yếu tố này, họ có nguy cơ mất đi một lượng lớn khách hàng tiềm năng vào tay các chuỗi cửa hàng tiện lợi. Tuy nhiên, kênh GT vẫn có lợi thế về sự gần gũi, quen thuộc và khả năng cung cấp các mặt hàng thiết yếu với giá cả cạnh tranh cho một bộ phận khách hàng khác. Các nhà phân phối cần cân nhắc chiến lược phân bổ hàng hóa, hỗ trợ các điểm bán GT trong việc trưng bày và giới thiệu các sản phẩm mới phù hợp với thị hiếu đang thay đổi.

LYHU - Góc nhìn thực chiến

Tại LYHU, chúng tôi nhận thấy rằng, việc thích ứng với sự thay đổi của Gen Z là yếu tố sống còn. Các điểm bán lẻ truyền thống không nên xem các cửa hàng tiện lợi là đối thủ cạnh tranh đơn thuần, mà là một động lực để cải tiến. Hãy bắt đầu bằng việc lắng nghe khách hàng của mình. Bạn có bao nhiêu khách hàng trẻ tuổi? Họ thường mua những gì? Họ có phàn nàn về điều gì không?

Đối với nhà phân phối, đây là thời điểm vàng để cơ cấu lại danh mục sản phẩm. Hãy tìm kiếm và đưa về những thương hiệu FMCG mới nổi, đặc biệt là các sản phẩm đồ ăn vặt, đồ uống, hoặc các mặt hàng tiêu dùng nhanh có bao bì bắt mắt, phù hợp với sở thích của Gen Z. Bên cạnh đó, cần có chính sách hỗ trợ điểm bán GT trong việc trưng bày, sắp xếp lại quầy kệ để tạo ấn tượng tốt hơn, có thể là khu vực dành riêng cho các sản phẩm "hot trend".

Các thương hiệu nhỏ có cơ hội lớn nếu họ có thể tạo ra sản phẩm đột phá, đánh trúng tâm lý "thích trải nghiệm mới" của Gen Z. Hãy tận dụng các kênh truyền thông số để quảng bá, xây dựng cộng đồng và tạo sự kết nối trực tiếp với người tiêu dùng trẻ. Sự linh hoạt và khả năng thích ứng nhanh chính là lợi thế cạnh tranh lớn nhất.

Gợi ý hành động

Đối với điểm bán lẻ (Tạp hóa, Siêu thị mini):

• Ưu tiên nhóm hàng: Tập trung bổ sung các mặt hàng đồ ăn vặt sáng tạo, đồ uống giải khát mới lạ, các sản phẩm chăm sóc cá nhân theo trend. Xem xét các mặt hàng ăn liền, đồ ăn nhanh có thể phục vụ nhu cầu tức thời.
• Cải thiện trưng bày: Sắp xếp lại quầy kệ theo hướng hiện đại, bắt mắt hơn. Tạo một khu vực nhỏ dành riêng cho các sản phẩm "hot trend" hoặc mới ra mắt để thu hút sự chú ý.

Đối với Nhà phân phối:

• Đa dạng hóa danh mục: Chủ động tìm kiếm và hợp tác với các thương hiệu FMCG có sản phẩm phù hợp với thị hiếu Gen Z và xu hướng cửa hàng tiện lợi.
• Hỗ trợ điểm bán: Xây dựng các chương trình hỗ trợ điểm bán GT về trưng bày, khuyến mãi cho các dòng sản phẩm mới, nhằm tăng khả năng cạnh tranh.