Cửa hàng tiện lợi và sự trỗi dậy của Gen Z: Định hình lại thị trường FMCG Việt Nam

Thị trường bán lẻ Việt Nam đang chứng kiến sự bùng nổ mạnh mẽ của các chuỗi cửa hàng tiện lợi, với sự gia nhập ngày càng nhiều của các ông lớn quốc tế. Mới đây nhất, Meiyijia, chuỗi cửa hàng tiện lợi lớn nhất Trung Quốc với hơn 40.000 cửa hàng, đã chính thức đặt chân vào Việt Nam dưới thương hiệu Ohmee, đánh dấu một bước tiến quan trọng trong chiến lược mở rộng ra thị trường Đông Nam Á. Sự kiện này diễn ra trong bối cảnh thị trường cửa hàng tiện lợi Việt Nam được dự báo sẽ đạt quy mô khoảng 12.160 tỷ đồng vào năm 2026, với tốc độ tăng trưởng kép (CAGR) trên 13%, cao hơn nhiều so với các quốc gia trong khu vực. VinGroup vẫn đang chiếm ưu thế với chuỗi WinMart+ có số lượng cửa hàng lớn nhất, nhưng các thương hiệu quốc tế như Circle K, GS25, FamilyMart, 7-Eleven cũng đang không ngừng mở rộng và cạnh tranh gay gắt. Cùng lúc đó, thế hệ Gen Z đang nổi lên như một lực lượng tiêu dùng chủ chốt, định hình lại hành vi mua sắm và các giá trị thương hiệu. Họ không chỉ quan tâm đến sản phẩm mà còn chú trọng đến trải nghiệm, tính xác thực, giá trị cá nhân và tác động của thương hiệu đến xã hội và môi trường.

Vì sao điều này quan trọng?

Sự gia tăng mạnh mẽ của các cửa hàng tiện lợi và sự trỗi dậy của Gen Z đang tạo ra những thay đổi sâu sắc trong thị trường FMCG và bán lẻ Việt Nam. Đối với các nhà phân phối và điểm bán lẻ truyền thống (GT), đây là tín hiệu cho thấy cần phải thích ứng nhanh chóng để không bị bỏ lại phía sau. Các cửa hàng tiện lợi, với sự đầu tư bài bản về công nghệ, trải nghiệm khách hàng và danh mục sản phẩm đa dạng, đang thu hút một lượng lớn người tiêu dùng, đặc biệt là giới trẻ. Gen Z, với xu hướng tiêu dùng có ý thức và đề cao trải nghiệm, đang thúc đẩy các thương hiệu phải đổi mới không chỉ về sản phẩm mà còn về thông điệp, giá trị cốt lõi. Họ sẵn sàng chi tiêu cho những thương hiệu có cùng hệ giá trị và có khả năng tạo ra những trải nghiệm đáng nhớ. Điều này đòi hỏi các nhà bán lẻ và nhà phân phối phải liên tục cập nhật xu hướng, hiểu rõ nhu cầu và hành vi của thế hệ tiêu dùng mới này để có những chiến lược kinh doanh phù hợp.

Ảnh hưởng đến kênh GT/MT như thế nào?

Kênh bán lẻ truyền thống (GT) có thể đối mặt với áp lực cạnh tranh ngày càng lớn từ các cửa hàng tiện lợi và siêu thị mini. Trong khi các cửa hàng tiện lợi của các tập đoàn lớn như Vingroup (WinMart+) hay các thương hiệu quốc tế đang mở rộng nhanh chóng, các cửa hàng tạp hóa truyền thống có thể gặp khó khăn trong việc cạnh tranh về quy mô, sự đa dạng sản phẩm và trải nghiệm mua sắm. Tuy nhiên, kênh GT vẫn có lợi thế về sự gần gũi, quen thuộc và mối quan hệ cá nhân với khách hàng tại địa phương. Các nhà phân phối có thể tận dụng điều này để tập trung vào các nhóm hàng thiết yếu, đáp ứng nhu cầu tức thời và xây dựng lòng trung thành của khách hàng. Đối với kênh bán lẻ hiện đại (MT), bao gồm siêu thị mini và chuỗi cửa hàng tiện lợi, đây là cơ hội vàng để mở rộng thị phần. Các thương hiệu nhỏ và vừa có thể tìm kiếm cơ hội hợp tác với các chuỗi này để tiếp cận nhiều khách hàng hơn, đặc biệt là Gen Z. Tuy nhiên, việc đáp ứng các tiêu chuẩn khắt khe về chất lượng, trưng bày và khả năng cung ứng ổn định sẽ là yếu tố then chốt. Các nhà phân phối lớn có tiềm lực mạnh mẽ sẽ được hưởng lợi khi các chuỗi bán lẻ hiện đại mở rộng mạng lưới, bởi họ có khả năng đáp ứng nhu cầu về số lượng và sự đa dạng của hàng hóa.

LYHU góc nhìn thực chiến

Để tồn tại và phát triển trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng khốc liệt, các điểm bán lẻ truyền thống cần có những điều chỉnh chiến lược linh hoạt. Thay vì cố gắng cạnh tranh trực diện với các chuỗi lớn về mọi mặt, các chủ cửa hàng tạp hóa nên tập trung vào việc tối ưu hóa danh mục sản phẩm theo nhu cầu thực tế của khu vực, chú trọng vào các mặt hàng thiết yếu, thực phẩm tươi sống và các sản phẩm đáp ứng nhu cầu tiêu dùng nhanh. Việc xây dựng mối quan hệ thân thiết với khách hàng, cung cấp dịch vụ cá nhân hóa và tạo dựng không gian mua sắm thân thiện, gần gũi sẽ là yếu tố tạo nên sự khác biệt. Đối với các nhà phân phối, cần chủ động làm việc chặt chẽ với các điểm bán GT để hiểu rõ nhu cầu, cung cấp các giải pháp hỗ trợ về trưng bày, khuyến mãi và đảm bảo nguồn hàng ổn định. Đồng thời, cần có kế hoạch tiếp cận và hợp tác với các chuỗi bán lẻ hiện đại, đặc biệt là các chuỗi cửa hàng tiện lợi đang có xu hướng mở rộng. Các thương hiệu nhỏ cần tập trung vào việc xây dựng câu chuyện thương hiệu, nhấn mạnh vào giá trị cốt lõi và sự độc đáo của sản phẩm để thu hút Gen Z. Việc tận dụng các kênh truyền thông số, mạng xã hội để tiếp cận và tương tác với nhóm khách hàng này là vô cùng quan trọng.

Gợi ý hành động

1. Tối ưu hóa danh mục sản phẩm GT: Tập trung vào các mặt hàng thiết yếu, thực phẩm tươi sống, đồ ăn vặt và đồ uống được Gen Z ưa chuộng. Xem xét bổ sung các sản phẩm đóng gói nhỏ, tiện lợi và có bao bì bắt mắt.

2. Nâng cao trải nghiệm mua sắm tại điểm bán: Tạo không gian sạch sẽ, gọn gàng, thân thiện. Tăng cường tương tác với khách hàng, lắng nghe phản hồi và cá nhân hóa dịch vụ. Cân nhắc các chương trình khách hàng thân thiết.

3. Đẩy mạnh kênh bán hàng trực tuyến và mạng xã hội (cho thương hiệu nhỏ): Xây dựng nội dung hấp dẫn, tương tác với người dùng, và tận dụng các nền tảng thương mại điện tử để tiếp cận Gen Z.